Kort antwoord: 2×2,5 mm2 koper heeft een weerstand van ongeveer 0,007 ohm per meter per ader. Bij een run van 10 meter telt de stroom heen en terug, dus 0,14 ohm. Bij een luidspreker van 4 ohm is dat 3,5 procent en dat is hoorbaar in de demping. Houd de kabelweerstand onder 5 procent van de luidsprekerimpedantie en je zit goed.
De doorsnede is de enige eigenschap die echt telt, samen met de lengte. Alle andere claims over kabelopbouw zijn marginaal zolang de weerstand laag blijft.
Weerstand per doorsnede
Waarom dubbel rekenen
De stroom loopt van de versterker naar de luidspreker en terug. De kabelweerstand telt dus twee keer de kabellengte, en dat is de fout die veel mensen maken bij het berekenen.
Dempingsfactor
De dempingsfactor is de luidsprekerimpedantie gedeeld door de som van de bronimpedantie en de kabelweerstand. Een versterker met 0,05 ohm en een kabel met 0,14 ohm geeft bij 8 ohm een factor van ongeveer 42 in plaats van 160.
Overzicht
| Doorsnede | Ongeveer AWG | Ohm per 10 m heen en terug |
|---|
| 0,75 mm2 | 18 | 0,46 ohm |
| 1,5 mm2 | 15 | 0,23 ohm |
| 2,5 mm2 | 13 | 0,14 ohm |
| 4 mm2 | 11 | 0,09 ohm |
Wat je verder nog moet weten
Koper is koper: OFC vermindert oxidatie op lange termijn, maar verandert de weerstand niet merkbaar. Vertinde aders zijn handig tegen corrosie in vochtige ruimtes en kosten geen hoorbare kwaliteit.
De aansluiting is vaak de zwakke plek. Een klem die niet vast zit voegt meer weerstand toe dan een meter extra kabel. Draai de klem vast op blank koper en gebruik geen soldeertin in een schroefklem.
Kiezen
Tot vijf meter is 1,5 mm2 voldoende. Tot vijftien meter is 2,5 mm2 de veilige keuze, en bij 4 ohm luidsprekers of lange runs is 4 mm2 verstandig. Voor vaste installaties in de muur gebruik je inbouw luidsprekerkabel met de juiste brandclassificatie, en de OFC luidsprekerdraad pagina gaat over de koperkwaliteit.
Afmonteren doe je met luidsprekerklemmen of bananenstekkers; laat de aders niet vertinnen in een klem.
Praktische situaties
- Boekenplankspeakers: 1,5 mm2 en 3 meter is ruim voldoende.
- Woonkamer met vloerbedekking: platte 2×2,5 mm2 kabel onder de vloer, mits de impedantie klopt.
- Buitenspeakers: 2,5 mm2 met UV-bestendige mantel en vertinde aders.
- Zware subwoofer: 4 mm2 bij meer dan tien meter, en de klemmen goed vastdraaien.
Veelgestelde vragen
Is 2,5 mm2 altijd beter dan 1,5 mm2?
Boven ongeveer tien meter wel, korter niet hoorbaar. De weerstand is de enige echte variabele, en bij korte runs is het verschil te klein om te meten in het geluid.
Maakt zuurstofvrij koper verschil?
Voor de weerstand niet. Het vertraagt oxidatie, wat op lange termijn nuttig is in vochtige omgevingen. Hoorbaar verschil is niet aantoonbaar bij gelijke doorsnede.
Kan ik installatiedraad gebruiken?
Massief installatiedraad werkt elektrisch, maar is stijf en breekt bij beweging. Voor vaste runs in de muur is het bruikbaar, voor alles wat beweegt niet.
